Suudi en de nieuwe moslim omroep

18-01-10

Stichting Moslim Omroep Nederland (SMON) gaat per 1 september dit jaar de zendtijd voor moslims verzorgen. Nioweb sprak met Radi Suudi over de plannen van deze nieuwe omroep en hoe hij eventuele problemen uit de weg wilt gaan.

Waarom heeft het Commissariaat de zendtijd aan jullie toegewezen?

” Die vraag moet natuurlijk vooral door het Commissariaat zelf worden beantwoord. Op de site van het Commissariaat ( http://www.cvdm.nl/) is het besluit te vinden met ook een zeer uitvoerige argumentatie. De belangrijkste punten als je hun besluit leest: ze vinden dat wij een representatieve organisatie zijn  en  zowel de eerste generatie als ook de jongeren kunnen bereiken. Ook heeft het Commisariaat uit onze aanvraag duidelijk gelezen dat we voor alle groepen in Nederland willen werken die zichzelf als moslim beschouwen. We doen dat vanuit een journalistieke invalshoek, dus wij hoeven en willen geen uitspraak doen over welke stromingen (Sunni, Shia, Ahmadiyaa of Alawieten) tot de Islam behoren. We beschouwen dat als theologische uitspraken en die behoren niet tot het journalistieke domein. Ook is ons bestuursmodel, waarin journalistieke onafhankelijkheid en een goed financieel beleid centraal staan voor het Commissariaat zeer belangrijk geweest bij de toekenning.”

Sinds het ontstaan van de islamitische omroepen ( begin jaren 90) was de bestuurlijke onrust het kenmerk van deze omroepen. Is uw stichting beschermd tegen eventuele turbulenties?

” Volgens de wet mogen alleen islamitische (kerk)organisaties de aanvraag doen. Het probleem met bestuurders van islamitische organisatie is dat ze niet de journalistieke kennis hebben die je nodig hebt bij het besturen van een omroep. In tegenstelling tot de andere aanvragers hebben wij ervoor gekozen om de zendtijd te laten uitvoeren door een strikt onafhankelijke journalistieke stichting (de Stichting Moslim Omroep Nederland, SMON)  waar de vertegenwoordigers van de islamitische organisaties niet inzitten. Die hebben hun eigen stichting (Samenwerkende Moslimorganisaties Nederland) en  die  heeft  een overeenkomst afgesloten met de SMON met een looptijd van vijf jaar. Die overeenkomst legt de uitvoering van de zendtijd bij de SMON, die dat in volstrekte onafhankelijkheid uitvoert. Deze overeenkomst kan ook niet tussentijds worden opgezegd of opengebroken door de islamitische organisaties. Dergelijke overeenkomsten zijn er nu al bij diverse andere omroepen in Hilversum en ze functioneren goed. Omdat ze niet in het bestuur van de omroep zitten kunnen de islamitische organisaties en moskeekoepels zich niet met het programmabeleid of het personeelsbeleid bij de omroep bemoeien. Dit was juist de afgelopen vijf jaar een permanente bron van onrust. Wel is er een programma-adviesraad waar ze in zitten die de SMON kan adviseren. Dit advies is zeker niet bindend. Aan de andere kant is het wel goed en belangrijk dat de SMON op deze manier signalen kan krijgen vanuit een deel van de achterban. Ook hebben we bij de uitwerking van onze financiële administratie goed gekeken naar transparantie en integriteit. Dit bestuursmodel dat gebaseerd is op journalistieke en bestuurlijke onafhankelijkheid en op financiële transparantie was voor het Commissariaat heel erg belangrijk bij de uiteindelijke beoordeling van onze aanvraag.”

U bent bezig met het opzetten van de omroep. Is het bestuur al geïnstalleerd en hoe ziet de samenstelling ervan uit?

” We hebben nu een werkbestuur met een accountant, een studente politicologie, iemand die adviseur nieuwe media en Internet is bij de publieke omroep is, iemand die lid van de proviciale staten in Flevoland is geweest en ikzelf als voorzitter. Ik heb mijn wortels voor een deel in de journalistiek en voor een deel in de wereld van beleid en consultancy. We hebben allemaal een moslimachtergrond: drie vrouwen, twee mannen, twee mensen zijn jonger dan dertig. We gaan de opbouw van de organisatie aansturen de komende maanden en we werken toe naar een definitief bestuur dat zal aantreden in de late herfst van dit jaar, zo verwacht ik zelf. Dat definitieve bestuur zal bestaan uit een aantal strikt onafhankelijke mensen die daar niet zitten “namens” iets of iemand. Ze moeten natuurlijk affiniteit hebben met de moslims en de islam in Nederland maar we zoeken vooral goede mensen met financiële, juridische, wetenschappelijke, journalistieke of bestuurlijke ervaring die op kwaliteit en ervaring worden gevraagd voor dit bestuur. Ze moeten na de debacles van de afgelopen jaren laten zien dat ook wij in verantwoordelijkheid en zonder voortdurende ruzies een organisatie met een jaarlijks budget van zes miljoen euro publiek geld kunnen besturen. Als ik kijk naar al die Nederlandse moslims die dag in dag uit op allerlei plekken in de Nederlandse samenleving op eerlijke wijze hun verantwoordelijkheid nemen dan moet dat toch heel goed mogelijk zijn, lijkt me!”

SMON wordt door de tegenstanders bekritiseerd wegens de omvang van de achterban. Men zegt dat uw opdrachtgevers de moslimgemeenschap niet vertegenwoordigen. Hoe zal u dit probleem in de praktijk oplossen?

” Journalisten hoeven ook niet iemand in directe zin te vertegenwoordigen. Ze moeten heel goede radio en televisie maken vanuit een bepaalde identiteit, waar, in ons geval, een grote groep Nederlandse moslims en overige mediagebruikers zich in kan herkennen en goed door geïnformeerd wordt. Het moeten programma’s zijn die een zo compleet mogelijk beeld geven van de ontwikkelingen en discussies in Nederland en daarbij buiten met en over moslims. We gaan ons uiterste best doen, maar dan nog zal er ongetwijfeld altijd een groep zijn die zal zeggen dat we te weinig aandacht aan hen geven,  dat we ze niet vertegenwoordigen,  niet islamitisch genoeg zijn, niet de ware islam uitdragen. Tja, dat is dan maar zo….”

Wordt het een multiculturele of religieuze omroep?

” Het wordt een omroep die vanuit het perspectief van de Nederlandse moslims programma’s zal maken voor een zo breed mogelijk publiek van geïnteresseerden. Met name via nieuwe media (Internet en digitale kanalen) zullen we aandacht geven aan religie in al haar aspecten. Maar op de algemene netten Nederland 1,2 en 3 willen we vooral programma’s maken die ingaan op de maatschappelijke, culturele en andere aspecten van moslims in Nederland en daarbuiten voor een groter publiek. Er is in Nederland al jarenlang een steeds harder en scherper debat over de plek van moslims en islam in Nederland. Bij de komende landelijke verkiezingen zal dat thema ook weer heel belangrijk zijn. Wij moeten daar een duidelijk tegengeluid bij geven. Maar we gaan bijvoorbeeld ook keihard werken aan mooie televisieprogramma’s  met topartiesten bij het eind van de Ramadan of bij Eid al Adha. Alle Nederlanders, en niet alleen de moslims moeten het gevoel krijgen dat dat anno 2010 Nederlandse feestdagen zijn, net als kerstmis, Pasen of Koninginnedag. ”

Welke doelgroep wilt u bereiken?

” We hebben twee doelgroepen. De eerste doelgroep is die ongeveer 1 miljoen mensen die zichzelf als moslim beschouwen omdat ze religieus zijn, maar ook omdat ze via familiebanden of afkomst verbonden zijn met de islamitische wereld. Daarnaast willen we programma’s maken voor een hele grote groep Nederlanders die zelf geen moslim zijn maar geïnteresseerd zijn in wat hun islamitische medeburgers  beweegt. Voor ons is natuurlijk de opgave om vanuit je eigen identiteit zulke leuke en goede televisie en radio te maken dat je een grote groep mensen naar je programma’s trekt. We gaan ook sterk inzetten op het gebruik van Internet en nieuwe media omdat we weten dat daar de jongeren zitten die we met onze content willen bereiken en erbij betrekken. ”

Tegenstanders beschuldigen uw stichting van het feit dat de Ahmadiya en de Alawieten bewust uitgesloten zijn, is dat zo?

” Nee, dat is simpelweg niet terecht. Als programmamakers zullen we programma’s maken voor iedereen die zichzelf als Nederlandse moslim beschouwt. En zich houdt aan de regels van de Nederlandse rechtsstaat voeg ik er aan toe. Omdat wij een omroep zijn met journalistieke uitgangspunten hoeven wij niet voor onszelf en anderen uit te maken wie de echte moslims zijn en wie niet. Dat is niet aan ons, wij zijn journalisten, geen theologen. Dus de centrale vraag waardoor wij ons in ons werk laten leiden is niet: beschouw ik jou als moslim? De centrale vraag die we aan mensen steeds zullen stellen is: Beschouw je je zelf als moslim?  En zo ja, wat betekent dat dan voor jou? Je zult dan zeer verschillende antwoorden krijgen maar het huis van de Islam telt nu eenmaal vele kamers. Dat is ook mooi. ”

Wat gaat  er volgens u met de bestaande moslimomroepen gebeuren?

” Dat is iets waar wij als nieuwkomers helemaal buiten staan want dat valt niet onder onze bestuurlijke verantwoordelijkheid. De zendmachtigingen van NMO en NIO vervallen per 1 september 2010 op grond van een besluit van het Commissariaat. Daarmee vervalt de bekostiging en de feitelijke bestaansgrond van die omroepen. We starten als SMON helemaal met een schone lei, wij staan volledig los van alle financiële en andere verplichtingen van de bestaande omroepen. Wij zijn ook niet van plan om oude verplichtingen van de huidige omroepen over te nemen. We willen inhoudelijk echt een hele nieuwe start maken en ook met nieuwe programma’s komen. Dat is een situatie waar ik blij mee ben, dat schept de nodige ruimte voor ons. ”

© Nioweb