De Horizon prikt dit keer live een vorkje mee op de Dam in Amsterdam. In onze hoofdstad is door Islam en Dialoog een grote iftartent neergezet waar iedereen kan aanschuiven voor het verbreken van de vasten. Vanaf ongeveer half acht wordt er gegeten, maar er is ook ruimte voor muziek en natuurlijk een goed gesprek. Draagt dit soort initiatieven inderdaad bij aan een betere verstandhouding binnen de samenleving? We vragen het de organisatie, het publiek en namens de Marokkaans-Amsterdamse moskeevereniging UMMAO, Khalil Aitblal. Proef met De Horizon de sfeer in Amsterdam…

Islam volgens de PvdA?

De PvdA heeft sinds enige tijd officieel de ‘liberale islam’ gehuldigd en aangekondigd dat zij die zullen steunen. Dit roept natuurlijk de bekende vragen op,  zoals of de politiek zich wel met godsdienst bezig mag houden. En misschien nog wel belangrijker vragen: hoe definieer je een liberale islam en wie hebben het recht dit te doen? De niet - islamitische gemeenschap buitelt over elkaar heen om hun mening te verkondigen over bovenstaande kwesties. Opvallend genoeg horen we PvdA - politici die zélf een islamitische achtergrond hebben hierover nooit. Het Andere Geluid brengt hier verandering in door een gesprek aan te gaan met islamitische politici en woordvoerder integratie van de PvdA Jeroen Dijsselbloem.

Vasten over de grens: Egypte

Elke dinsdag van de Ramadan laat Het Andere Geluid Nederlanders aan het woord die in een islamitisch land de Ramadan hebben meegemaakt. We horen wat zij het indrukwekkendst vonden aan de heilige maand: de doodstille straten rond iftartijd, of misschien wel de spirituele verdieping van de lokale bevolking. Deze keer aandacht voor de Ramadan in Egypte.

De islam wordt allang niet meer als alleen maar  een religie of ter spirituele inspiratie gezien. De laatste jaren zien we in toenemende mate dat de islam als synoniem voor vrijwel alles gebruikt kan worden: als zondebok voor sociale misstanden, als excuus voor geweld, als ideologie. Maar wat met name opvalt is het politieke gebruik van de islam. In Nederland zien we een grote populariteit van de partij van Wilders die enkel stoelt op anti-islam leuzen. Daarentegen groeien in andere landen politieke partijen juist door zich te profileren als islamitisch bij uitstek. Dit verschijnsel zagen we onlangs in Turkije met de overwinning van de AK-partij en hetzelfde lijkt te gebeuren in Marokko met de PJD-partij.

De politieke wereld wordt zo steeds meer verdeeld in extreem - religieuze partijen enerzijds en extreem antireligieuze partijen anderzijds. Soms wordt er gesteld dat dit een blijvende en misschien wel gevaarlijke trend is.

In De Horizon spreken wij uitgebreid met VU - politicoloog André Krouwel over de vraag hoe het komt dat religie, en met name de islam, in de huidige politieke wereld  zo’n succesfactor kan zijn. Ook zullen we verbinding hebben met Marokko om te kijken hoe de verkiezingen ter plekke verlopen.

De uitzending wordt live uitgezonden vanuit de DeSmet studio’s  in Amsterdam.

“Twee geloven op een kussen, daar slaapt de duivel tussen” luidt het oude gezegde. Hoe moet het dan met drie levensovertuigingen in één gebouw? In Amsterdam Zuidoost zullen ze daar gauw genoeg achterkomen, nu het schooljaar is begonnen. Een islamitische, een levensbeschouwelijke en een openbare basisschool vormen daar samen één gemeenschap in één gebouw. In DE Brede School krijgen de kinderen apart les, maar de naschoolse opvang is gemengd. Ook brengt een godsdienstleraar van de ene school af en toe een bezoek aan de andere school. Is deze vorm van speciaal onderwijs een verrijking voor de kinderen of juist verwarrend? In De Horizon een bezoek aan deze bijzondere scholengemeenschap.

Vakantie in Iran?
Voor sommige reizigers biedt een strandvakantie naar Turkije of een duiktripje naar Egypte niet genoeg Islamitische cultuur. Voor hen is een reis naar Iran of Pakistan helemaal geen slecht idee, vinden reisleidsters Marissa Luiks en Sandra Korver van Koning Aap Reizen. Met een goede voorbereiding is het Midden-Oosten volgens hen prima te bereizen, zelfs als vrouw alleen. Journaliste Eva Ludemann schreef op haar beurt een boekje over de geschreven en ongeschreven gedragsregels in het Midden-Oosten. In De Horizon een reportage over de aantrekkingskracht van landen met een streng islamitisch regime én alle do’s en don’ts wanneer de bestemming bereikt is

Geachte broeders en zusters,

Zoals beloofd in onze preek van vorige week, zullen wij deze week de preek over de universele grondbeginselen van de Koran voortzetten.

De Koran, die meer dan 1400 jaar geleden geopenbaard is, is een boek dat een antwoord geeft op de problemen van vandaag. De verandering die sinds de schepping van de mensheid bestaat en die in onze tijd een duizelingwekkende vaart heeft genomen, toont des te meer de relevantie en de juistheid van de boodschappen in de Koran.

Belangrijk is dat we in de Koran ook grondbeginselen terugvinden die beschaafde mensen met elkaar verbinden. Wanneer we deze grondbeginselen nader bestuderen, zien we dat deze grondbeginselen universeel zijn en principes bezitten die te allen tijde door alle mensen toegepast kunnen worden. In deze preek zullen we de vijf universele grondbeginselen, die voor de moslims een gebod zijn, kort toelichten.

Deze vijf universele grondbeginselen waaraan de gelovigen gehoor moeten geven zijn: 1) werken, 2) rechtvaardig zijn, 3) integer zijn, 4) nakomen van beloften, 5) het beschermen van hetgeen dat in bewaring wordt gegeven.

Werken is een oeroud gebod van Allah. Allah benadrukt het belang van werken en gebiedt als volgt: “En dat de mens niet meer kan krijgen dan hetgeen waarnaar hij streeft. En dat zijn streven spoedig zal worden opgemerkt; dan zal hij er volledig voor worden beloond.” (Soera an-Nadjm (53), vers 39-41) Deze verzen tonen ons dat de mens alleen door werken vooruit kan komen en dat het eerlijk – in elke betekenis van dit woord - werken, de sleutel is van geluk in zowel deze wereld en in het hiernamaals.

De basis van de islam is rechtvaardigheid. Rechtvaardigheid is een combinatie van de menselijke en sociale waarden als goed gedrag, het niet schenden van rechten, gevoel voor verhoudingen hebben, integer blijven en niet afwijken van het goede pad. De Koran gebiedt een absolute rechtvaardigheid. Dat wil zeggen dat wij rechtvaardig moeten zijn zonder onderscheid des persoons. Immers de Koran maakt geen onderscheid tussen gelovigen en ongelovigen, naasten en onbekenden, rijken en armen. Allah gebiedt dan ook als volgt: “… En leeft, wanneer gij spreekt, rechtvaardigheid na, zelfs wanneer het een bloedverwant betreft en vervult het verbond van Allah.” (Soera Al-An’aam (6), vers 152); “O, gij die gelooft, wees voorstanders der rechtvaardigheid, getuigen voor Allah, zelfs al was het tegen uzelf, of ouders en verwanten. Hetzij rijk of arm, Allah is beter dan beiden. Volgt niet de begeerten, opdat gij niet onrechtvaardig zult zijn. En als gij de waarheid omzeilt of er u van afwendt, Allah is goed op de hoogte van wat gij doet.” (Soera A-Nisaae (4), vers 135).

Een ander grondbeginsel dat de Koran gebiedt, is integriteit. De Koran gebiedt dan ook als volgt: “O, gij die gelooft! Vreest Allah en spreekt de waarheid. Hij zal uw werken goed voor u maken en u uw zonden vergeven. En wie Allah en Zijn boodschapper gehoorzaamt, heeft zeker een grote overwinning behaald.” (Soera Al-Ahzaab (33), vers 70-71; “Blijf daarom standvastig zoals u is bevolen en ook degenen, die zich met u hebben bekeerd en overtreedt de grenzen niet, want Hij ziet voorzeker, wat gij doet.” (Soera Hoed (11), vers 112).

Een van de grondbeginselen die worden benadrukt in de Koran is het nakomen van gedane beloften. Ahd (belofte) betekent “het gebieden van de nakoming van iets, het geven van bevelen, het doen van een belofte, het bevel, de toezegging, de overeenkomst, de verplichting, en het woord van vertrouwen”. Een mens moet altijd zijn beloften nakomen en de verplichtingen van zijn beloften vervullen. Want Allah gebiedt: “O, gij die gelooft, komt uw verdragen na.”(Soera Al-Maidah (5), vers 1); “Neen, maar wie zijn belofte vervult en vreest - voorwaar, Allah heeft de Allahvrezenden lief. (Soera Al-Imraan (3), vers 76); “…En vervult het verbond; want gij zult omtrent het verbond worden ondervraagd.” (Soera Al-Israa (17), vers 34).

Het laatste grondbeginsel van de Koran waar we over zullen spreken, is het beschermen van hetgeen dat in bewaring wordt gegeven. In het algemeen wordt het woord emanet (het in bewaring geven) gebruikt voor “bezit of spullen die ter bescherming in bewaring wordt gegeven aan iemand”. Maar naast deze betekenis omvat dit ook de geestelijke, lichamelijke en materiele bezittingen van de mens die tijdelijk aan iemand zijn toevertrouwd. In het islamitische recht wordt emanet omschreven als het geheel van taken en verplichtingen die Allah zowel volgens goddelijk recht als volgens wereldlijk recht heeft opgelegd aan de mens. Ten aanzien van het respecteren van hetgeen dat in bewaring is gegeven, gebiedt Allah als volgt: “Wij boden de hemelen, de aarde en de bergen aan, hun (iets) toe te vertrouwen, maar zij weigerden dit te dragen en vreesden er voor, maar de mens nam het op zich. Inderdaad, hij is zeer onrechtvaardig (jegens zichzelf), onwetend.” (Soera Al-Ahzaab (33), vers 72); “Zij die zorgzaam zijn voor het hun toevertrouwde en voor hun overeenkomsten.” (Soera Al-Mominoen (23), vers 8); “En degenen die het hun toevertrouwde bewaren en hun verdragen nakomen, ” (Soera Al-Ma’aaridj (70), vers 32).

In deze preek hebben wij voorbeelden van universele geboden uit de Koran gegeven die mensen altijd en onder alle omstandigheden kunnen toepassen. Elk van deze grondbeginselen, ongeacht of het door een moslim of een niet-moslim wordt toegepast, draagt bij aan het geluk in de desbetreffende samenleving. In een wereld echter waar deze geboden niet worden toegepast – zoals dat het geval is in onze huidige wereld – worden mensen ongelukkig en hulpeloos. Als mensen die de Koran in hun hart dragen, dienen wij, door een levenswijze aan te nemen die in overeenstemming is met deze grondbeginselen, een voorbeeld te zijn voor anderen. Immers het is de taak van ons allen om mensen deugdzaamheid en goedheid bij te brengen. Zo Allah wil, zullen we volgende week onze preek voortzetten

Afdeling Geestelijk Onderricht
Islamische Gemeinschaft Milli Görüs (IGMG)

Download hier de tekst in het Turks

Download hier de preek als podcast (mp3)